{"id":42321,"date":"2025-05-30T07:32:30","date_gmt":"2025-05-30T07:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/?p=42321"},"modified":"2025-09-23T19:17:14","modified_gmt":"2025-09-23T19:17:14","slug":"alquimista1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/","title":{"rendered":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"42321\" class=\"elementor elementor-42321\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-aaa2267 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"aaa2267\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c59f8f5\" data-id=\"c59f8f5\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4f1f26d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4f1f26d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h3><span style=\"color: #000000;\"><strong data-spm-anchor-id=\"a2ty_o01.29997173.0.i5.5d72c921JbccvG\">(Gwen) T\u00c9RMINOS RELACIONADOS CON CHAMANES, ADIVINOS Y SACERDOTES EN CHINA: ORDEN CRONOL\u00d3GICO Y CONTEXTUAL<\/strong><\/span><\/h3><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>1. \u5deb (w\u016b) \u2013 \u201cCham\u00e1n \/ Or\u00e1culo\u201d<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha aproximada de origen<\/strong>: \u2248 <strong>4000 a.C.<\/strong> (Neol\u00edtico tard\u00edo)<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Primera aparici\u00f3n escrita<\/strong>: c. <strong>1200\u20131050 a.C.<\/strong> (dinast\u00eda Shang, inscripciones oraculares \u7532\u9aa8\u6587)<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto hist\u00f3rico y cultural<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">El car\u00e1cter \u5deb designa al <strong>intermediario espiritual<\/strong> en las comunidades neol\u00edticas chinas.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Estas pr\u00e1cticas se basaban en el <strong>chamanismo ancestral<\/strong>, con rituales de fuego, trance, danza y sacrificio para comunicarse con esp\u00edritus, ancestros y fuerzas naturales.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">No hay evidencia de que el rol fuera exclusivamente masculino: hallazgos arqueol\u00f3gicos (como los de la <strong>cultura Yangshao<\/strong> y <strong>Majiayao<\/strong>) sugieren que <strong>mujeres desempe\u00f1aban funciones cham\u00e1nicas prominentes<\/strong>, en sociedades probablemente matrilineales o de g\u00e9nero fluido.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">El t\u00e9rmino no aparece escrito hasta la dinast\u00eda Shang, pero las pr\u00e1cticas a las que alude son mucho m\u00e1s antiguas.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sistema oracular asociado<\/strong>: <strong>Piromancia sobre huesos y caparazones<\/strong> (\u9aa8\u535c, <em>g\u01d4b\u01d4<\/em>).<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Importancia<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Este sistema oracular es el <strong>antecesor directo de la escritura china<\/strong>. Las inscripciones realizadas durante los rituales (preguntas al or\u00e1culo, pron\u00f3sticos, resultados) constituyen las primeras formas de escritura conocida: el <strong>\u7532\u9aa8\u6587 (ji\u01ceg\u01d4w\u00e9n)<\/strong>, o \u201cescritura sobre hueso y caparaz\u00f3n\u201d.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">El <strong>registro de estas adivinaciones<\/strong> marca el nacimiento de la <strong>documentaci\u00f3n ritual y estatal<\/strong> en China.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>2. \u5b98\u535c (b\u00f9gu\u0101n) \u2013 \u201cOficial de adivinaci\u00f3n\u201d<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha<\/strong>: c. <strong>1200\u20131050 a.C.<\/strong> (dinast\u00eda Shang)<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto hist\u00f3rico y pol\u00edtico<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Funcionarios dependientes directamente del rey encargados de <strong>grabar las consultas oraculares<\/strong> en huesos de buey y caparazones de tortuga.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">No eran necesariamente los que interpretaban las grietas, sino los <strong>registradores oficiales del pron\u00f3stico<\/strong>, parte de una burocracia incipiente.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Su labor aseguraba la <strong>permanencia del conocimiento ritual<\/strong> y legitimaba las decisiones del soberano mediante el registro escrito de la voluntad divina.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Relaci\u00f3n con el sistema oracular<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Participan en el mismo sistema de <strong>piromancia Shang<\/strong>, pero desde una funci\u00f3n <strong>administrativa y burocr\u00e1tica<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Marcan la transici\u00f3n del cham\u00e1n como figura individual a una <strong>estructura ritual estatal<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>3. \u9ad8\u796d\u53f8 (g\u0101o j\u00ecs\u012b) \u2013 \u201cGran sacerdotisa\u201d<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha<\/strong>: c. <strong>1250\u20131200 a.C.<\/strong> (reinado de Wu Ding, dinast\u00eda Shang)<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Figura emblem\u00e1tica<\/strong>: <strong>Fu Hao (\u5987\u597d)<\/strong><\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Consorte, generala y <strong>alta sacerdotisa<\/strong> del rey Wu Ding.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Su tumba (descubierta en Yinxu) contiene <strong>m\u00e1s de 160 caparazones con inscripciones oraculares<\/strong>, lo que demuestra que <strong>ella misma supervisaba o realizaba rituales de adivinaci\u00f3n<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto pol\u00edtico y religioso<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Muestra que <strong>mujeres pod\u00edan ocupar los m\u00e1s altos cargos religiosos y militares<\/strong> en la Shang.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">El t\u00edtulo \u9ad8\u796d\u53f8, aunque moderno en su formulaci\u00f3n, refleja un rol real: <strong>la m\u00e1xima autoridad ritual bajo el rey<\/strong>, con capacidad de <strong>mediar entre el cielo, los ancestros y el Estado<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Importancia simb\u00f3lica<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Combina <strong>poder pol\u00edtico, militar y sacerdotal<\/strong> en una figura femenina, raro en tradiciones posteriores.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>4. \u796d\u53f8 (j\u00ecs\u012b) \u2013 \u201cSacerdote\/sacerdotisa\u201d<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha<\/strong>: Dinast\u00eda <strong>Zhou (1046\u2013256 a.C.)<\/strong>, especialmente en el <strong>Zhou Li (Ritos de Zhou)<\/strong><\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto hist\u00f3rico y cultural<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Con la ca\u00edda de la Shang, la Zhou institucionaliza la religi\u00f3n y el ritual.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">El \u796d\u53f8 es el <strong>encargado de oficiar sacrificios y ceremonias<\/strong>, pero ya no necesariamente en trance cham\u00e1nico.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Se inscribe en una <strong>burocracia ritual formalizada<\/strong>, donde el orden c\u00f3smico (\u5929, <em>ti\u0101n<\/em>) se mantiene mediante ritos precisos, no solo por revelaci\u00f3n.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Relaci\u00f3n con el poder pol\u00edtico<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">El ritual se convierte en <strong>pilar del Mandato del Cielo (\u5929\u547d, <em>ti\u0101nm\u00ecng<\/em>)<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Los \u796d\u53f8 no son chamanes, sino <strong>funcionarios del orden c\u00f3smico-estatal<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>5. \u5973\u796d\u53f8 (n\u01da j\u00ecs\u012b) \u2013 \u201cSacerdotisa\u201d (espec\u00edfico femenino)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha<\/strong>: Desde ca. <strong>500 a.C.<\/strong>, dinast\u00edas <strong>Zhou tard\u00eda y Han temprana<\/strong><\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Especificaci\u00f3n del t\u00e9rmino \u796d\u53f8 para destacar el <strong>rol femenino en rituales<\/strong>, aunque con menos prominencia que en la Shang.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Refleja una <strong>recuperaci\u00f3n parcial del espacio ritual femenino<\/strong>, aunque ya no con el poder pol\u00edtico de figuras como Fu Hao.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Aparece en textos rituales y funerarios, a menudo asociado a cultos dom\u00e9sticos o locales.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>6. \u65b9\u58eb (f\u0101ngsh\u00ec) \u2013 \u201cMaestro de m\u00e9todos\u201d \/ Alquimista \/ T\u00e9cnico esot\u00e9rico<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha de aparici\u00f3n<\/strong>: <strong>Estados Combatientes (475\u2013221 a.C.)<\/strong>, florecen en <strong>Qin (221\u2013206 a.C.) y Han (206 a.C.\u2013220 d.C.)<\/strong><\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto hist\u00f3rico y pol\u00edtico<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Surgidos en un periodo de caos pol\u00edtico, los \u65b9\u58eb ofrecen <strong>servicios t\u00e9cnicos<\/strong> a reyes y emperadores: adivinaci\u00f3n, alquimia (waidan \u5916\u4e39), b\u00fasqueda de la inmortalidad, astrolog\u00eda.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">El emperador Qin Shi Huang los emple\u00f3 masivamente para encontrar el <strong>elixir de la inmortalidad<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">No son chamanes, sino <strong>especialistas en \u65b9\u672f (f\u0101ngsh\u00f9)<\/strong>, \u201cm\u00e9todos t\u00e9cnicos ocultos\u201d.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Legado<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Sus pr\u00e1cticas se integrar\u00e1n en el <strong>tao\u00edsmo religioso<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Evolucionan hacia los \u9053\u58eb (d\u00e0osh\u00ec, \u201cmaestros del Tao\u201d).<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>7. \u672f\u58eb (sh\u00f9sh\u00ec) \u2013 \u201cExperto en t\u00e9cnicas ocultas\u201d \/ Hechicero<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha<\/strong>: <strong>Estados Combatientes a Han temprano (400\u2013200 a.C.)<\/strong><\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Diferencia con \u65b9\u58eb<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Mientras \u65b9\u58eb est\u00e1 ligado a la corte, \u672f\u58eb act\u00faa como <strong>consultor independiente<\/strong>, m\u00e1s vers\u00e1til: adivinaci\u00f3n, geomancia (feng shui), fisiognom\u00eda, medicina.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Menos enfocado en la inmortalidad, m\u00e1s en <strong>soluciones pr\u00e1cticas y transformaciones inmediatas<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Relaci\u00f3n con el poder<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Sirven a se\u00f1ores feudales y nobles, pero con mayor autonom\u00eda.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Su figura anticipa al <strong>mago popular o sabio itinerante<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>8. \u5deb\u5e08 (w\u016bsh\u012b) \u2013 \u201cMaestro cham\u00e1nico\u201d<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fecha de aparici\u00f3n del t\u00e9rmino<\/strong>: Dinast\u00eda <strong>Han (206 a.C.\u2013220 d.C.)<\/strong><\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Contexto<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Es un <strong>t\u00e9rmino compuesto tard\u00edo<\/strong> que reinterpreta el rol del \u5deb antiguo.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Aunque el car\u00e1cter \u5deb es muy antiguo, el compuesto \u5deb\u5e08 surge cuando el chamanismo original ya ha sido parcialmente suplantado por el tao\u00edsmo y el ritual estatal.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">En la Han, se usa para referirse a <strong>practicantes de rituales espirituales<\/strong>, a menudo con connotaciones de \u201cmagia popular\u201d o incluso desprecio por parte de la \u00e9lite confuciana.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Legado<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Representa la <strong>supervivencia del chamanismo<\/strong> en contextos rurales y marginales.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h3><span style=\"color: #000000;\"><strong>LOS DOS SISTEMAS ORACULARES FUNDAMENTALES<\/strong><\/span><\/h3><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>1. PIROMANCIA SHANG: ORIGEN DE LA ESCRITURA (\u7532\u9aa8\u6587)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sistema<\/strong>: Adivinaci\u00f3n mediante <strong>grietas en huesos y caparazones<\/strong> calentados (\u9aa8\u535c).<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Agentes principales<\/strong>: \u5deb (cham\u00e1n), \u5b98\u535c (oficial registrador).<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Funci\u00f3n<\/strong>: Consultar a los ancestros sobre <strong>guerra, cosecha, salud, tiempo<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Importancia hist\u00f3rica<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Dio origen a la escritura china<\/strong>: las inscripciones (\u7532\u9aa8\u6587) son los primeros registros gr\u00e1ficos sistem\u00e1ticos.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Estableci\u00f3 un <strong>modelo de comunicaci\u00f3n entre el Estado y lo sagrado<\/strong>, donde el rey era el intermediario supremo.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Fu Hao<\/strong> es el ejemplo m\u00e1s claro de una figura que combina todos estos roles: guerrera, gobernante, sacerdotisa, adivina.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>2. SISTEMA DE LOS TRIGRAMAS Y EL I CHING: ORIGEN DEL PENSAMIENTO ORACULAR FILOS\u00d3FICO<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Sistema<\/strong>: Adivinaci\u00f3n mediante <strong>tirada de varillas de milenrama (yarrow stalks)<\/strong>, basada en <strong>trigramas y hexagramas<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Texto clave<\/strong>: <strong>I Ching (\u6613\u7ecf, <em>Y\u00ec J\u012bng<\/em>)<\/strong>, o <em>Libro de los Cambios<\/em>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Desarrollo<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Sus ra\u00edces son antiguas, pero se codifica durante la <strong>dinast\u00eda Zhou (c. 1000 a.C.)<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Atribuido tradicionalmente a <strong>Fu Xi<\/strong> (creador de los trigramas), desarrollado por <strong>Rey Wen<\/strong> y <strong>Zhou Gong<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Transici\u00f3n clave<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Mientras el sistema Shang es <strong>cham\u00e1nico y reactivo<\/strong> (\u00bfllover\u00e1 ma\u00f1ana?), el sistema del I Ching es <strong>filos\u00f3fico y estructural<\/strong> (\u00bfcu\u00e1l es el patr\u00f3n del momento?).<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Marca el paso del <strong>or\u00e1culo revelado<\/strong> al <strong>or\u00e1culo interpretado<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">No depende de grietas o fuego, sino de <strong>matem\u00e1ticas simb\u00f3licas y cambio constante (yi)<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Agentes<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Inicialmente, <strong>oficiantes rituales<\/strong> (\u796d\u53f8).<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Luego, <strong>fil\u00f3sofos, consejeros, \u65b9\u58eb<\/strong>.<\/span><\/li><\/ul><\/li><li><span style=\"color: #000000;\"><strong>Legado<\/strong>:<\/span><ul><li><span style=\"color: #000000;\">Base del <strong>tao\u00edsmo, confucianismo y estrategia militar<\/strong>.<\/span><\/li><li><span style=\"color: #000000;\">Sistema oracular m\u00e1s influyente de la historia china, a\u00fan usado hoy.<\/span><\/li><\/ul><\/li><\/ul><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><h3><span style=\"color: #000000;\"><strong>RESUMEN CRONOL\u00d3GICO Y EVOLUTIVO<\/strong><\/span><\/h3><div class=\"qwen-markdown-table-wrap qwen-markdown-table-wrap-pc group relative w-full\"><div class=\"scrollbar-hidden relative max-w-full overflow-x-auto whitespace-nowrap rounded-lg\"><table class=\"qwen-markdown-table w-full max-w-full table-auto rounded-xl text-left text-sm text-gray-500 dark:text-gray-400\"><thead class=\"qwen-markdown-table-thead border-none bg-gray-50 text-xs uppercase text-gray-700 dark:bg-gray-850 dark:text-gray-400\"><tr class=\"qwen-markdown-table-thead-tr\"><th class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th cursor-pointer select-none border border-gray-50 dark:border-gray-850\" scope=\"col\"><div class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th-col flex items-center gap-1.5\">\u00a0<\/div><\/th><th class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th cursor-pointer select-none border border-gray-50 dark:border-gray-850\" scope=\"col\"><div class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th-col flex items-center gap-1.5\">\u00a0<\/div><\/th><th class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th cursor-pointer select-none border border-gray-50 dark:border-gray-850\" scope=\"col\"><div class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th-col flex items-center gap-1.5\">\u00a0<\/div><\/th><th class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th cursor-pointer select-none border border-gray-50 dark:border-gray-850\" scope=\"col\"><div class=\"qwen-markdown-table-thead-tr-th-col flex items-center gap-1.5\">\u00a0<\/div><\/th><\/tr><\/thead><tbody class=\"qwen-markdown-table-tbody\"><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u5deb (w\u016b)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u2248 4000 a.C. (pr\u00e1ctica), 1200 a.C. (escrito)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Cham\u00e1n\/trance\/or\u00e1culo<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Neol\u00edtico\/Shang, base del chamanismo<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u5b98\u535c (b\u00f9gu\u0101n)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">1200\u20131050 a.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Registrador oficial de or\u00e1culos<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Shang, burocracia ritual<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u9ad8\u796d\u53f8 (g\u0101o j\u00ecs\u012b)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">1250\u20131200 a.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Gran sacerdotisa (Fu Hao)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Shang, poder femenino ritual y pol\u00edtico<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u796d\u53f8 (j\u00ecs\u012b)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">1046\u2013256 a.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Sacerdote ritual<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Zhou, ritual estatal institucionalizado<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u5973\u796d\u53f8 (n\u01da j\u00ecs\u012b)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">500 a.C. en adelante<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Sacerdotisa femenina<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Zhou tard\u00eda\/Han, especificaci\u00f3n de g\u00e9nero<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u65b9\u58eb (f\u0101ngsh\u00ec)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">400\u2013200 a.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Alquimista\/t\u00e9cnico esot\u00e9rico<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Estados Combatientes\/Qin\/Han<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u672f\u58eb (sh\u00f9sh\u00ec)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">400\u2013200 a.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Mago\/t\u00e9cnico oculto<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Consultor independiente<\/span><\/div><\/td><\/tr><tr class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr bg-white text-xs dark:border-gray-850 dark:bg-gray-900\"><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">\u5deb\u5e08 (w\u016bsh\u012b)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">206 a.C.\u2013220 d.C.<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Maestro cham\u00e1nico (t\u00e9rmino tard\u00edo)<\/span><\/div><\/td><td class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td w-max border border-gray-50 text-gray-900 dark:border-gray-850 dark:text-white\"><div class=\"qwen-markdown-table-tbody-tr-td-col flex items-center gap-[2px]\"><span style=\"color: #000000;\">Han, reinterpretaci\u00f3n del chamanismo<\/span><\/div><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/div><div class=\"qwen-markdown-table-thead-tool invisible group-hover:visible\"><div class=\"flex\" aria-label=\"Exportar a CSV\">\u00a0<\/div><\/div><\/div><div class=\"py-2 my-3\"><hr \/><\/div><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div><p data-spm-anchor-id=\"a2ty_o01.29997173.0.i2.5d72c921JbccvG\"><span style=\"color: #000000;\">Este recorrido muestra una <strong>evoluci\u00f3n clara<\/strong>:<\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\">Desde el <strong>cham\u00e1n (\u5deb)<\/strong> como figura central del Neol\u00edtico y Shang, pasando por la <strong>institucionalizaci\u00f3n del ritual (\u796d\u53f8)<\/strong> en la Zhou, hasta la <strong data-spm-anchor-id=\"a2ty_o01.29997173.0.i3.5d72c921JbccvG\">especializaci\u00f3n t\u00e9cnica (\u65b9\u58eb, \u672f\u58eb)<\/strong> en la era imperial, y finalmente la <strong>reinterpretaci\u00f3n simb\u00f3lica (I Ching)<\/strong> que trasciende lo m\u00e1gico para convertirse en filosof\u00eda.<\/span><\/p><div class=\"my-2\">\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b49733c elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b49733c\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7791fd4\" data-id=\"7791fd4\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8694655 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8694655\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"_4f9bf79 _43c05b5\"><div class=\"ds-markdown ds-markdown--block\"><h3><span style=\"color: #000000;\"><strong>(DeepSeek) <\/strong><strong>Historia Cultural de los Oficiantes Espirituales en China: Cronolog\u00eda Detallada<\/strong><\/span><\/h3><\/div><\/div><div class=\"_4f9bf79 d7dc56a8 _43c05b5\"><div class=\"ds-markdown ds-markdown--block\"><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>1. Periodo Neol\u00edtico (\u22484000 a.C.)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u5deb (w\u016b)<\/strong>: Primeros chamanes neol\u00edticos<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Practicaban ritos con fuego (origen de la piromancia)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Sociedades matrilineales: evidencias de figuras rituales femeninas<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Enterramientos con ajuares indican roles espirituales no diferenciados por g\u00e9nero<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>2. Dinast\u00eda Shang (1600-1046 a.C.)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u5b98\u535c (b\u00f9gu\u0101n)<\/strong>: Oficiales adivinatorios<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Registraban or\u00e1culos en huesos (\u7532\u9aa8\u6587)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Trabajaban junto a los chamanes reales<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u9ad8\u796d\u53f8 (g\u0101o j\u00ecs\u012b)<\/strong>: Alta sacerdotisa Fu Hao<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Esposa del rey Wu Ding<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Combinaba roles militar, pol\u00edtico y ritual<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Dirig\u00eda sacrificios y consultas oraculares<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u5deb (w\u016b)<\/strong>: Chamanes de la corte Shang<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Especializados en piromancia (huesos y caparazones)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Interpretaban grietas como mensajes divinos<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>3. Dinast\u00eda Zhou (1046-256 a.C.)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u796d\u53f8 (j\u00ecs\u012b)<\/strong>: Sacerdotes estatales<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Codificaron rituales en el \u5468\u793c (Ritos de Zhou)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Burocratizaci\u00f3n del culto ancestral<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u5973\u796d\u53f8 (n\u01da j\u00ecs\u012b)<\/strong>: Sacerdotisas<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Continuadoras de tradiciones cham\u00e1nicas<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Menos prominentes que en \u00e9poca Shang<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Laozi (siglo VI-V a.C.)<\/strong><\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Figura asociada al Dao De Jing<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Fundador del tao\u00edsmo filos\u00f3fico<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Confucio (551-479 a.C.)<\/strong><\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Contempor\u00e1neo pero posterior a Laozi<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Sistematiz\u00f3 el pensamiento ritual confuciano<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>4. Periodo de los Reinos Combatientes (475-221 a.C.)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u65b9\u58eb (f\u0101ngsh\u00ec)<\/strong>: Maestros de m\u00e9todos<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Emergen en este periodo turbulento<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Desarrollan:<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Alquimia externa (\u5916\u4e39 waidan)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Astrolog\u00eda y adivinaci\u00f3n avanzada<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">T\u00e9cnicas de inmortalidad<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u672f\u58eb (sh\u00f9sh\u00ec)<\/strong>: T\u00e9cnicos ocultistas<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">M\u00e1s especializados que los f\u0101ngsh\u00ec<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Dominaban:<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Geomancia (\u98ce\u6c34 f\u0113ngshu\u01d0)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Fisiognom\u00eda<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Medicina esot\u00e9rica<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>5. Dinast\u00eda Qin (221-206 a.C.) y Han (206 a.C.-220 d.C.)<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u65b9\u58eb (f\u0101ngsh\u00ec)<\/strong>: En la corte imperial<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Buscaban elixires para Qin Shi Huang<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Desarrollaron alquimia interna (\u5185\u4e39 neidan)<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u5deb\u5e08 (w\u016bsh\u012b)<\/strong>: Chamanes institucionalizados<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">T\u00e9rmino compuesto que aparece en Han<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Combinaban antiguas pr\u00e1cticas cham\u00e1nicas con nuevos rituales tao\u00edstas<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>\u9053\u58eb (d\u00e0osh\u00ec)<\/strong>: Maestros tao\u00edstas<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Surgen de la evoluci\u00f3n de f\u0101ngsh\u00ec y w\u016bsh\u012b<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Formalizan el tao\u00edsmo religioso<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>6. Desarrollo Filos\u00f3fico y Cronolog\u00eda de Escuelas<\/strong><\/span><\/h4><ol start=\"1\"><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Tao\u00edsmo filos\u00f3fico<\/strong>\u00a0(siglos VI-IV a.C.)<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Laozi \u2192 Zhuangzi<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Precede al tao\u00edsmo religioso<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Confucianismo<\/strong>\u00a0(siglos VI-III a.C.)<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Confucio \u2192 Mencio<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Desarrollo paralelo al tao\u00edsmo filos\u00f3fico<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Tao\u00edsmo alqu\u00edmico<\/strong>\u00a0(siglos IV a.C.-II d.C.)<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Evoluci\u00f3n desde los f\u0101ngsh\u00ec<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Formalizaci\u00f3n durante Han<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ol><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>7. Evoluci\u00f3n de Roles por G\u00e9nero<\/strong><\/span><\/h4><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Matriarcado neol\u00edtico<\/strong>: Roles espirituales indistintos<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Shang<\/strong>: Sacerdotisas poderosas (Fu Hao)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Zhou<\/strong>: Masculinizaci\u00f3n progresiva del sacerdocio<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Han<\/strong>: Predominio masculino, pero persistencia de:<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">\u5973\u5deb (n\u01daw\u016b): Cham\u00e1n femenina<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">\u9053\u59d1 (d\u00e0og\u016b): Monja tao\u00edsta<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><h4><span style=\"color: #000000;\"><strong>8. Transmisi\u00f3n del Conocimiento<\/strong><\/span><\/h4><ol start=\"1\"><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Oral<\/strong>\u00a0(Neol\u00edtico-Shang)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Oracular<\/strong>\u00a0(Escritura en huesos)<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\"><strong>Libros cl\u00e1sicos<\/strong>\u00a0(Zhou-Han):<\/span><\/p><ul><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Yijing<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Dao De Jing<\/span><\/p><\/li><li><p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span style=\"color: #000000;\">Analectas<\/span><\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ol><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e2c3b82 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e2c3b82\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-395382e\" data-id=\"395382e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2c17a64 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2c17a64\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-30b4ab3\" data-id=\"30b4ab3\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-30bea0d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"30bea0d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2>Apuntes asistidos por ChatGTP\u00a0 que anteriormente vimos\u00a0 reelaborados con GWEN y DEEPSEEK<\/h2>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f90f85 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f90f85\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ol>\n<li><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(f\u0101ngsh\u00ec) se traduce al espa\u00f1ol como:<\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>Alquimista<\/strong><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Necromante<\/strong> (o hechicero\/esot\u00e9rico)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>En la antigua China, los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>eran especialistas en preparar elixires de inmortalidad, realizar adivinaciones y practicar artes m\u00e1gicas <a href=\"https:\/\/www.yellowbridge.com\/chinese\/dictionary.php?cache=48004&amp;word=%E6%96%B9%E5%A3%AB&amp;utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">yellowbridge.com<\/a><a href=\"https:\/\/www.hanbook.com\/chinese-dictionary\/words\/fang1-shi4-necromancer-alchemist?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hanbook.com<\/a>; tambi\u00e9n se les describe como \u201ct\u00e9cnicos\u201d o \u201cmaestros de m\u00e9todos\u201d en diversas artes ocultas <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fangshi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">en.wikipedia.org<\/a>.<\/p><p><span style=\"color: rgb(0, 0, 0); font-family: arial, verdana, sans-serif, helvetica; font-size: 18.72px; background-color: rgb(248, 249, 247);\">\u65b9<\/span><\/p>\n<p>En la antigua China, los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(f\u0101ngsh\u00ec) eran especialistas t\u00e9cnicos que surgieron hacia el final del per\u00edodo de los Estados Combatientes (475\u2013221 a.C.) en el norte del pa\u00eds. Originalmente se ofrec\u00edan en las cortes de los reinos y, m\u00e1s tarde, de los emperadores Qin y Han como:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>Buscadores de la inmortalidad<\/strong>: practicaban t\u00e9cnicas de trascendencia (xian <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u4ed9<\/span><\/span><\/span>), alquimia interna (neidan <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5185\u4e39<\/span><\/span><\/span>) y externa (waidan <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5916\u4e39<\/span><\/span><\/span>) intentando crear elixires que prolongasen la vida <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fangshi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikipedia<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Adivinos y astr\u00f3logos<\/strong>: usaban m\u00e9todos como la adivinaci\u00f3n con tallos de milenrama (dunjia <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u9041\u7532<\/span><\/span><\/span>), observaci\u00f3n de portentos (fengjiao <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u98ce\u89d2<\/span><\/span><\/span>) y astrolog\u00eda para interpretar los cambios del cosmos <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fangshi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikipedia<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>M\u00e9dicos y exorcistas<\/strong>: combinaban saberes de farmacolog\u00eda, acupuntura, talismanes y rituales para curar enfermedades y expulsar esp\u00edritus malignos; tambi\u00e9n ejerc\u00edan como geomantes y fisiognomistas <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fangshi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikipedia<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Con el tiempo (siglos III\u2013V d.C.), muchas de sus t\u00e9cnicas se incorporaron al tao\u00edsmo organizado y a la medicina tradicional china, y el t\u00e9rmino <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>fue siendo sustituido por <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9053\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(d\u00e0osh\u00ec), \u201cmaestro del Tao\u201d <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Fangshi?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wikipedia<\/a>.<\/p>\n<p>Para el arquetipo del <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(\u201calquimista\/hechicero\u201d chino) yo vincular\u00eda sobre todo estas cartas del Tarot:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>I \u00b7 El Mago<\/strong><br>Porque, al igual que el Mago, el <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>domina los cuatro elementos (tierra, agua, aire y fuego) y canaliza su voluntad para transformar la realidad.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Son practicantes independientes, no sacerdotes de un templo o de una instituci\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Su saber se basa en t\u00e9cnicas secretas y experimentaci\u00f3n (alquimia, adivinaci\u00f3n), no en dogmas transmitidos por una jerarqu\u00eda.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Desglose de los dos caracteres chinos de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong><\/span><\/span><\/span>:<\/p>\n<ol>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(f\u0101ng)<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>Radical:<\/strong> <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9 <\/span><\/span><\/span>(propio)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Trazos:<\/strong> 4<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Componentes:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u4e0a\u90e8 \u201c\u4ea0\u201d <\/span><\/span><\/span>(t\u00f3u): tapa, cubierta<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u4e0b\u90e8 \u201c\u4e00\u201d <\/span><\/span><\/span>(y\u012b): l\u00ednea horizontal, matriz gr\u00e1fica<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Sentido original:<\/strong> bloque, cuadrado \u2192 \u201cdirecci\u00f3n\u201d, \u201cm\u00e9todo\u201d, \u201cterritorio\u201d<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Usos comunes:<\/strong> direcci\u00f3n (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u5411<\/span><\/span><\/span>), m\u00e9todo (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u6cd5<\/span><\/span><\/span>), regi\u00f3n (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5730\u65b9<\/span><\/span><\/span>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u58eb <\/strong><\/span><\/span><\/span>(sh\u00ec)<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><strong>Radical:<\/strong> <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u58eb <\/span><\/span><\/span>(propio)<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Trazos:<\/strong> 3<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Estructura:<\/strong> trazo horizontal, trazo vertical, trazo horizontal<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Sentido original:<\/strong> persona con estatus de \u201chombre de letras\u201d o \u201cguerrero\u201d<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><strong>Usos comunes:<\/strong> erudito (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5b66\u58eb<\/span><\/span><\/span>), caballero (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u6b66\u58eb<\/span><\/span><\/span>), oficial (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u58eb\u5175<\/span><\/span><\/span>)<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>Juntos, <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>alude a un \u201cmaestro de m\u00e9todos\u201d (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9<\/span><\/span><\/span>) con rango de \u201cexperto\/erudito\u201d (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u58eb<\/span><\/span><\/span>).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-59488b3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"59488b3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/tarot-chino-el-mago\/\">TAROT CHINO TRABAJO EN CURSO<\/a><\/p><p>Proyecto de crear un tarot basado de la filosofia china (taoista,i chin y budismo)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc40431 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dc40431\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-bf75161 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"bf75161\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d8762c7\" data-id=\"d8762c7\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f9ecb16 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f9ecb16\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(sh\u00f9sh\u00ec) se traduce al espa\u00f1ol como <strong>\u201chechicero\u201d<\/strong>, <strong>\u201cmago\u201d<\/strong> o <strong>\u201cocultista\u201d<\/strong>.<\/p><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f <\/strong><\/span><\/span><\/span>(sh\u00f9): \u201ct\u00e9cnica\u201d, \u201carte\u201d<\/p><\/li><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u58eb <\/strong><\/span><\/span><\/span>(sh\u00ec): \u201cerudito\u201d, \u201cexperto\u201d<\/p><\/li><\/ul><p>Juntos, <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>alude a un \u201cexperto en artes (ocultas)\u201d, alguien versado en pr\u00e1cticas m\u00e1gicas o esot\u00e9ricas.<\/p><p>Las diferencias clave entre <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(f\u0101ngsh\u00ec) y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(sh\u00f9sh\u00ec) son:<\/p><ul><li><p><strong>Terminolog\u00eda y \u00e9nfasis t\u00e9cnico<\/strong><\/p><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(f\u0101ng) significa \u201cm\u00e9todo\u201d o \u201cdirecci\u00f3n\u201d, de ah\u00ed que los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>fueran \u201cmaestros de m\u00e9todos\u201d en artes esot\u00e9ricas.<\/p><\/li><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(sh\u00f9) significa \u201ct\u00e9cnica\u201d o \u201carte\u201d, por lo que los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>son \u201cexpertos en t\u00e9cnicas (ocultas)\u201d m\u00e1s especializadas .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><strong>\u00c1mbito de actuaci\u00f3n<\/strong><\/p><ul><li><p>Los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>surgieron primero y serv\u00edan sobre todo en las cortes (reinos, luego Qin y Han) como buscadores de inmortalidad, alquimistas externos\/internos, astr\u00f3logos y exorcistas al servicio del Estado .<\/p><\/li><li><p>Los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb<\/strong><\/span><\/span><\/span>, aunque solapan muchas pr\u00e1cticas (alquimia, adivinaci\u00f3n, medicina), actuaban con mayor independencia como \u201cconsultores\u201d privados de <strong>fangshu<\/strong> (\u201cartes t\u00e9cnicas ocultas\u201d) a se\u00f1ores feudales y nobles .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><strong>Especializaci\u00f3n y legado<\/strong><\/p><ul><li><p>Los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>se centraban en el \u201cgran proyecto\u201d de la inmortalidad (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u4ed9\u672f<\/span><\/span><\/span>) y sus rituales complejos.<\/p><\/li><li><p>Los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>eran m\u00e1s vers\u00e1tiles: abarcan desde la alquimia (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u70bc\u4e39<\/span><\/span><\/span>) hasta la geomancia y fisiognom\u00eda, y su legado se integr\u00f3 en el tao\u00edsmo organizado y la medicina tradicional, fusion\u00e1ndose con el rol de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9053\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>.<\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>En resumen, aunque ambos practicaban artes ocultas, los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>eran \u201cmaestros de m\u00e9todos\u201d ligados a la corte y al proyecto de la inmortalidad, mientras que los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>eran \u201ct\u00e9cnicos ocultistas\u201d m\u00e1s independientes y variados en sus servicios.<\/p><p>En la antigua China, los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5deb\u5e08<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(w\u016bsh\u012b) desempe\u00f1aban un papel muy diferente al de los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb<\/strong><\/span><\/span><\/span>:<\/p><ol><li><p><strong>Funciones principales de los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb\u5e08<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p><ul><li><p><strong>Intermediarios con lo sagrado<\/strong>: organizaban y dirig\u00edan los grandes ritos de sacrificio p\u00fablico, invocando a los esp\u00edritus y dioses para garantizar la prosperidad de la comunidad <a href=\"https:\/\/www.sohu.com\/a\/454981981_120873510?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sohu<\/a>.<\/p><\/li><li><p><strong>Pr\u00e1cticas cham\u00e1nicas<\/strong>: mediante danza, canto y trance mediaban entre el mundo humano y el espiritual, curando enfermedades \u201cespirituales\u201d y mitigando cat\u00e1strofes <a href=\"https:\/\/wapbaike.baidu.com\/tashuo\/browse\/content?id=936cd5711b8446d061412ab3&amp;utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wapbaike.baidu.com<\/a>.<\/p><\/li><li><p><strong>Apoyo en la guerra<\/strong>: acompa\u00f1aban a los ej\u00e9rcitos, realizaban adivinaciones para elegir fechas propicias y elevaban la moral de los soldados con rituales b\u00e9licos <a href=\"https:\/\/wapbaike.baidu.com\/tashuo\/browse\/content?id=936cd5711b8446d061412ab3&amp;utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wapbaike.baidu.com<\/a>.<\/p><\/li><li><p><strong>Evaluaci\u00f3n astron\u00f3mica y calend\u00e1rica<\/strong>: observaban fen\u00f3menos celestes y dise\u00f1aban calendarios rituales para marcar las estaciones de siembra y cosecha <a href=\"https:\/\/wapbaike.baidu.com\/tashuo\/browse\/content?id=936cd5711b8446d061412ab3&amp;utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wapbaike.baidu.com<\/a>.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><strong>Comparaci\u00f3n con <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p><\/li><li><table width=\"595\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"2\"><thead><tr><th width=\"92\"><p>Aspecto<\/p><\/th><th width=\"149\"><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb<\/span><\/span><\/span><\/p><\/th><th width=\"176\"><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb<\/span><\/span><\/span><\/p><\/th><th width=\"162\"><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb\u5e08<\/span><\/span><\/span><\/p><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td width=\"92\"><p><strong>Dependencia<\/strong><\/p><\/td><td width=\"149\"><p>Cortes reales (Qin, Han)<\/p><\/td><td width=\"176\"><p>Clientes nobles y se\u00f1ores feudales<\/p><\/td><td width=\"162\"><p>Comunidades y cortes, ligados al ritual estatal<\/p><\/td><\/tr><tr><td width=\"92\"><p><strong>Especialidad<\/strong><\/p><\/td><td width=\"149\"><p>Alquimia interna\/externa; inmortalidad; astronom\u00eda<\/p><\/td><td width=\"176\"><p>Artes ocultas t\u00e9cnicas: alquimia, adivinaci\u00f3n, medicina, geomancia<\/p><\/td><td width=\"162\"><p>Ritos sacrificiales; trance cham\u00e1nico; guerra; calendario<\/p><\/td><\/tr><tr><td width=\"92\"><p><strong>M\u00e9todo<\/strong><\/p><\/td><td width=\"149\"><p>Experimentos alqu\u00edmicos y esot\u00e9ricos<\/p><\/td><td width=\"176\"><p>Consultor\u00eda privada en <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u672f <\/span><\/span><\/span>(\u201cartes\u201d ocultas)<\/p><\/td><td width=\"162\"><p>Uso de m\u00fasica, danza, s\u00edmbolos y trance<\/p><\/td><\/tr><tr><td width=\"92\"><p><strong>Legado<\/strong><\/p><\/td><td width=\"149\"><p>Integrados al tao\u00edsmo como <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u9053\u58eb<\/span><\/span><\/span><\/p><\/td><td width=\"176\"><p>Evolucionaron hacia m\u00e9dicos y geomantes en medicina tradicional<\/p><\/td><td width=\"162\"><p>Fusionados en el sistema de sacrificios y clero ritual (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5468\u793c<\/span><\/span><\/span>)<\/p><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/li><li><p><strong>Diferencias clave<\/strong><\/p><ul><li><p><strong>V\u00ednculo con el poder<\/strong>: los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>eran especialistas \u201ct\u00e9cnicos\u201d al servicio directo de la \u00e9lite pol\u00edtica; los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb\u5e08 <\/span><\/span><\/span>actuaban como sacerdotes comunales y estatales, convirti\u00e9ndose en parte de la burocracia ritual en la dinast\u00eda Zhou <a href=\"https:\/\/www.sohu.com\/a\/454981981_120873510?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sohu<\/a>.<\/p><\/li><li><p><strong>Enfoque<\/strong>: mientras <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u58eb <\/span><\/span><\/span>y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb <\/span><\/span><\/span>exploraban \u201cartes\u201d ocultas (b\u00fasqueda de elixires, geomancia, fisiognom\u00eda), los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb\u5e08 <\/span><\/span><\/span>centraban su actividad en <strong>el culto y la mediaci\u00f3n espiritual colectiva<\/strong>, especialmente a trav\u00e9s de ceremonias y trance.<\/p><\/li><li><p><strong>Herramientas<\/strong>: los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb\u5e08 <\/span><\/span><\/span>utilizaban <strong>rituales esc\u00e9nicos<\/strong> (danza, m\u00fasica, t\u00f3tems), no s\u00f3lo f\u00f3rmulas y concoctions farmacol\u00f3gicas o escritos rituales como los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u672f\u58eb<\/span><\/span><\/span>.<\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ol><p>En conjunto, los <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5deb\u5e08<\/strong> <\/span><\/span><\/span>fueron los aut\u00e9nticos \u201cchamanes\u201d de la China antigua, esencialmente religiosos y comunitarios, mientras que <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>y <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb<\/strong> <\/span><\/span><\/span>eran m\u00e1s bien especialistas t\u00e9cnicos y esot\u00e9ricos al servicio de la \u00e9lite.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-b656881 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"b656881\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ce4144e\" data-id=\"ce4144e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e3a1970 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e3a1970\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yo &#8211;&gt; Ok, tengo mis dudas, sobre todo respecto al Hierofante: aunque asociado a la funci\u00f3n papal u ortodoxia, lo veo como el mediador entre la realidad ordenadora del emperador y lo sagrado.<\/p><p>ChatGPT Plus<\/p><p>Pens\u00f3 durante unos segundos:<br \/>Tu visi\u00f3n tiene mucho sentido. Si consideramos al \u5deb\u5e08 como mediador oficial entre la corte (el \u201corden\u201d del Emperador) y el mundo espiritual, el Hierofante encaja perfectamente:<\/p><p><strong>V \u00b7 El Hierofante<\/strong><br \/>Representa el \u201cpuente\u201d que transmite la autoridad terrenal hacia los misterios sagrados y, a la vez, legitima el mandato humano ante lo divino. As\u00ed como el sacerdote en la corte imperial oficiaba los grandes sacrificios estatales, el cham\u00e1n (\u5deb\u5e08) validaba el poder pol\u00edtico conect\u00e1ndolo con los ancestros y deidades.<\/p><p>Podr\u00edas ver, pues, una combinaci\u00f3n de:<\/p><ul><li><p><strong>V \u00b7 El Hierofante<\/strong> (mediador institucional)<\/p><\/li><li><p><strong>XVIII \u00b7 La Luna<\/strong> (trance y contacto con lo oculto)<\/p><\/li><li><p><strong>XX \u00b7 El Juicio<\/strong> (renacer espiritual y acto colectivo de catarsis)<\/p><\/li><\/ul><p>De este modo capturas tanto su rol ritual-estatal (Hierofante) como su funci\u00f3n cham\u00e1nica m\u00e1s visceral (Luna + Juicio).<\/p><p>T\u00fa dijiste:<br \/>Ya, pero est\u00e1s atorado en el significado moderno del papado o del pont\u00edfice, y como exponente de una visi\u00f3n romana de lo divino, la conexi\u00f3n con lo celeste ya est\u00e1 dominada por la raz\u00f3n. Ya es el Senado quien ejerce la autoridad, mientras que en tiempos m\u00e1s ancestrales o incluso en la antigua Grecia esa funci\u00f3n parec\u00eda ejercerse en gran medida por el or\u00e1culo de Delfos y otros, que ser\u00edan herederos de la funci\u00f3n de adivinaci\u00f3n, es decir, de canales de los dioses \u2014chamanes, en cierto modo.<\/p><p>ChatGPT Plus<\/p><p>Pens\u00f3 durante unos segundos:<br \/>Tienes toda la raz\u00f3n: el arquetipo del Hierofante no nace con el papado medieval, sino con esos antiguos \u201cpuentes\u201d entre lo humano y lo divino: los or\u00e1culos, los augures, los sacerdotes estatales que interpretaban la voluntad de los dioses para legitimar al poder pol\u00edtico.<\/p><p>Si lo vemos as\u00ed, el \u5deb\u5e08 (cham\u00e1n) cumple esa misma funci\u00f3n primigenia en China:<\/p><p><strong>V \u00b7 El Hierofante<\/strong><\/p><ul><li><p><strong>Rol oracular-estatal<\/strong>: igual que el or\u00e1culo de Delfos o los augures romanos, el cham\u00e1n impart\u00eda la voz de los ancestros\/esp\u00edritus en los grandes ritos estatales, legitimando al soberano y marcando fechas sagradas.<\/p><\/li><li><p><strong>Puente institucional<\/strong>: aunque independiente en m\u00e9todos, operaba bajo el auspicio de la corte (dinast\u00eda Zhou, luego Qin\/Han), no solo para curar o adivinar, sino para \u201cfirmar\u201d el mandato imperial ante lo invisible.<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8adc7e8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8adc7e8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-3c1ad19\" data-id=\"3c1ad19\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52e5a59 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"52e5a59\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Durante la dinast\u00eda Shang (aprox. c. 1600 \u2013 1046 a.C.), y m\u00e1s concretamente durante el reinado de Wu Ding (c. 1250 \u2013 1192 a.C.), se practicaba la piromancia sobre caparazones de tortuga y om\u00f3platos de buey. Las inscripciones oraculares (\u7532\u9aa8\u6587) datan sobre todo de c. 1200 \u2013 1050 a.C.<\/p><ol><li><p><strong>\u5b98\u535c (b\u00f9gu\u0101n)<\/strong><\/p><ul><li><p><strong>Funci\u00f3n:<\/strong> oficiales de la adivinaci\u00f3n, dependientes del rey, encargados de grabar en hueso o caparaz\u00f3n la consulta y su pron\u00f3stico.<\/p><\/li><li><p><strong>Fecha:<\/strong> c. 1200 \u2013 1050 a.C.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><strong>\u5deb (w\u016b)<\/strong><\/p><ul><li><p><strong>Funci\u00f3n:<\/strong> chamanes\/u or\u00e1culos estatales que ejecutaban los rituales (aplicaban el fuego, interpretaban las grietas) y dictaban lo a inscribir.<\/p><\/li><li><p><strong>Fecha:<\/strong> c. 1250 \u2013 1050 a.C.<\/p><\/li><li><p><strong>\u00bfSon los mismos \u5deb que los posteriores \u5deb\u5e08 (w\u016bsh\u012b)?<\/strong><br \/>S\u00ed: el car\u00e1cter \u5deb (\u201cbrujo\/cham\u00e1n\u201d) designa a los intermediarios espirituales desde el Shang; el t\u00e9rmino compuesto \u5deb\u5e08 aparece m\u00e1s tarde como \u201cmaestro de artes m\u00e1gicas\u201d, pero alude al mismo rol cham\u00e1nico originario.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><strong>Sacerdotisa Fu Hao (\u5987\u597d)<\/strong><\/p><ul><li><p><strong>Nombre:<\/strong> Fu Hao, consorte y general de Wu Ding, que actu\u00f3 como gran sacerdotisa.<\/p><\/li><li><p><strong>Pruebas arqueol\u00f3gicas:<\/strong> su ajuar funerario (enterrado c. 1200 a.C.) incluye numerosos caparazones con inscripciones oraculares, se\u00f1al de que ella misma supervisaba o realizaba estos ritos.<\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e100a6b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e100a6b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-de92bf7\" data-id=\"de92bf7\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c481ec0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c481ec0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9ad8\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(g\u0101o j\u00ecs\u012b)<\/p><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9ad8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(g\u0101o) \u201calto; elevado\u201d<\/p><ul><li><p>Radical: <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u9ad8 \u201c<\/span><\/span><\/span>alto\u201d<\/p><\/li><li><p>10 trazos<\/p><\/li><li><p>Implica rango superior o jerarqu\u00eda elevada.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u796d <\/strong><\/span><\/span><\/span>(j\u00ec) \u201coficiar un sacrificio; rito\u201d<\/p><ul><li><p>Radical: <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u793a \u201c<\/span><\/span><\/span>altar; manifestaci\u00f3n\u201d<\/p><\/li><li><p>9 trazos<\/p><\/li><li><p>N\u00facleo sem\u00e1ntico: ceremonia religiosa.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u53f8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(s\u012b) \u201cadministrar; encargado de\u201d<\/p><ul><li><p>Radical: <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u53f8 \u201c<\/span><\/span><\/span>oficial\u201d<\/p><\/li><li><p>5 trazos<\/p><\/li><li><p>Funci\u00f3n: aquel que dirige o supervisa.<\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>Juntos, <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9ad8\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span><\/span>significa literalmente \u201cla supervisora suprema de los ritos\u201d o \u201cgran sacerdotisa\u201d.<\/p><hr \/><h3 class=\"western\">Otro t\u00e9rmino: <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span>(j\u00ecs\u012b) \u201csacerdotisa \/ sacerdote\u201d<\/h3><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u796d <\/strong><\/span><\/span><\/span>(j\u00ec) \u201crito, sacrificio\u201d (ver arriba)<\/p><\/li><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u53f8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(s\u012b) \u201cencargado de\u201d (ver arriba)<\/p><\/li><\/ul><p>Como funci\u00f3n, <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span><\/span>designa a quien oficia y administra los sacrificios y ceremonias. En textos tard\u00edos tambi\u00e9n aparece <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5973\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span><\/span>(n\u01da j\u00ecs\u012b) para especificar \u201csacerdotisa\u201d femenina:<\/p><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5973 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(n\u01da) \u201cmujer\u201d (radical: <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5973<\/span><\/span><\/span>; 3 trazos)<\/p><\/li><\/ul><p>\u2014 <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5973\u796d\u53f8<\/strong> <\/span><\/span><\/span>= \u201cmujer encargada de los ritos\u201d, equivalente funcional de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u9ad8\u796d\u53f8 <\/span><\/span><\/span>pero sin enfatizar rango.<\/p><p><br \/><br \/><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-765ff06 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"765ff06\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d174e07\" data-id=\"d174e07\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e056cd0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e056cd0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-start=\"0\" data-end=\"207\">T\u00e9rminos ordenados cronol\u00f3gicamente, con sus fechas aproximadas y contexto, incluyendo la pr\u00e1ctica neolitica de piromancia y la aparici\u00f3n de las primeras inscripciones en hueso (bone-script):<\/p><ol data-start=\"209\" data-end=\"1749\"><li data-start=\"209\" data-end=\"380\"><p data-start=\"212\" data-end=\"224\"><strong data-start=\"212\" data-end=\"222\">\u5deb (w\u016b)<\/strong><\/p><ul data-start=\"228\" data-end=\"380\"><li data-start=\"228\" data-end=\"278\"><p data-start=\"230\" data-end=\"278\"><strong data-start=\"230\" data-end=\"242\">Funci\u00f3n:<\/strong> chamanes\/mediadores espirituales.<\/p><\/li><li data-start=\"282\" data-end=\"380\"><p data-start=\"284\" data-end=\"380\"><strong data-start=\"284\" data-end=\"295\">Origen:<\/strong> pr\u00e1cticas cham\u00e1nicas con sacrificios de fuego en el Neol\u00edtico tard\u00edo (\u2248 4000 a.C.) .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"382\" data-end=\"584\"><p data-start=\"385\" data-end=\"430\"><strong data-start=\"385\" data-end=\"428\">Primeras inscripciones oraculares (\u7532\u9aa8\u6587)<\/strong><\/p><ul data-start=\"434\" data-end=\"584\"><li data-start=\"434\" data-end=\"484\"><p data-start=\"436\" data-end=\"484\"><strong data-start=\"436\" data-end=\"446\">Fecha:<\/strong> c. 1200\u20131050 a.C. (dinast\u00eda Shang).<\/p><\/li><li data-start=\"488\" data-end=\"584\"><p data-start=\"490\" data-end=\"584\"><strong data-start=\"490\" data-end=\"503\">Contexto:<\/strong> huesos y caparazones de tortuga usados en piromancia, origen de los sinogramas .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"586\" data-end=\"753\"><p data-start=\"589\" data-end=\"606\"><strong data-start=\"589\" data-end=\"604\">\u5b98\u535c (b\u00f9gu\u0101n)<\/strong><\/p><ul data-start=\"610\" data-end=\"753\"><li data-start=\"610\" data-end=\"707\"><p data-start=\"612\" data-end=\"707\"><strong data-start=\"612\" data-end=\"642\">\u201cOficiales de adivinaci\u00f3n\u201d<\/strong> encargados de <strong data-start=\"657\" data-end=\"667\">grabar<\/strong> en hueso la consulta y su pron\u00f3stico.<\/p><\/li><li data-start=\"711\" data-end=\"753\"><p data-start=\"713\" data-end=\"753\"><strong data-start=\"713\" data-end=\"725\">Periodo:<\/strong> c. 1200\u20131050 a.C. (Shang) .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"755\" data-end=\"901\"><p data-start=\"758\" data-end=\"778\"><strong data-start=\"758\" data-end=\"776\">\u9ad8\u796d\u53f8 (g\u0101o j\u00ecs\u012b)<\/strong><\/p><ul data-start=\"782\" data-end=\"901\"><li data-start=\"782\" data-end=\"837\"><p data-start=\"784\" data-end=\"837\"><strong data-start=\"784\" data-end=\"806\">\u201cGran sacerdotisa\u201d<\/strong> (t\u00e9rmino aplicado a Fu Hao).<\/p><\/li><li data-start=\"841\" data-end=\"901\"><p data-start=\"843\" data-end=\"901\"><strong data-start=\"843\" data-end=\"855\">Periodo:<\/strong> c. 1250\u20131200 a.C., corte de Wu Ding (Shang) .<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"903\" data-end=\"1076\"><p data-start=\"906\" data-end=\"921\"><strong data-start=\"906\" data-end=\"919\">\u796d\u53f8 (j\u00ecs\u012b)<\/strong><\/p><ul data-start=\"925\" data-end=\"1076\"><li data-start=\"925\" data-end=\"1003\"><p data-start=\"927\" data-end=\"1003\"><strong data-start=\"927\" data-end=\"954\">\u201cSacerdote\/sacerdotisa\u201d<\/strong> gen\u00e9rico para quien oficia y administra ritos.<\/p><\/li><li data-start=\"1007\" data-end=\"1076\"><p data-start=\"1009\" data-end=\"1076\"><strong data-start=\"1009\" data-end=\"1033\">Codificaci\u00f3n ritual:<\/strong> dinast\u00eda Zhou, c. 1046\u2013256 a.C., en el \u5468\u793c.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"1078\" data-end=\"1239\"><p data-start=\"1081\" data-end=\"1100\"><strong data-start=\"1081\" data-end=\"1098\">\u5973\u796d\u53f8 (n\u01da j\u00ecs\u012b)<\/strong><\/p><ul data-start=\"1104\" data-end=\"1239\"><li data-start=\"1104\" data-end=\"1158\"><p data-start=\"1106\" data-end=\"1158\"><strong data-start=\"1106\" data-end=\"1123\">\u201cSacerdotisa\u201d<\/strong> (especificaci\u00f3n femenina de \u796d\u53f8).<\/p><\/li><li data-start=\"1162\" data-end=\"1239\"><p data-start=\"1164\" data-end=\"1239\"><strong data-start=\"1164\" data-end=\"1172\">Uso:<\/strong> aparece en textos rituales tard\u00edos de Zhou\u2013Han, desde ca. 500 a.C.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"1241\" data-end=\"1411\"><p data-start=\"1244\" data-end=\"1262\"><strong data-start=\"1244\" data-end=\"1260\">\u65b9\u58eb (f\u0101ngsh\u00ec)<\/strong><\/p><ul data-start=\"1266\" data-end=\"1411\"><li data-start=\"1266\" data-end=\"1330\"><p data-start=\"1268\" data-end=\"1330\"><strong data-start=\"1268\" data-end=\"1293\">\u201cMaestros de m\u00e9todos\u201d<\/strong> esot\u00e9ricos (alquimia, astrolog\u00eda).<\/p><\/li><li data-start=\"1334\" data-end=\"1411\"><p data-start=\"1336\" data-end=\"1411\"><strong data-start=\"1336\" data-end=\"1351\">Emergencia:<\/strong> Estados Combatientes, c. 400\u2013221 a.C.; florecen en Qin\u2013Han.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"1413\" data-end=\"1590\"><p data-start=\"1416\" data-end=\"1433\"><strong data-start=\"1416\" data-end=\"1431\">\u672f\u58eb (sh\u00f9sh\u00ec)<\/strong><\/p><ul data-start=\"1437\" data-end=\"1590\"><li data-start=\"1437\" data-end=\"1514\"><p data-start=\"1439\" data-end=\"1514\"><strong data-start=\"1439\" data-end=\"1461\">\u201cT\u00e9cnicos ocultos\u201d<\/strong> en artes de \u65b9\u672f (alquimia, adivinaci\u00f3n, geomancia).<\/p><\/li><li data-start=\"1518\" data-end=\"1590\"><p data-start=\"1520\" data-end=\"1590\"><strong data-start=\"1520\" data-end=\"1532\">Periodo:<\/strong> tambi\u00e9n surgidos en Estados Combatientes, c. 400\u2013200 a.C.<\/p><\/li><\/ul><\/li><li data-start=\"1592\" data-end=\"1749\"><p data-start=\"1595\" data-end=\"1611\"><strong data-start=\"1595\" data-end=\"1609\">\u5deb\u5e08 (w\u016bsh\u012b)<\/strong><\/p><ul data-start=\"1615\" data-end=\"1749\"><li data-start=\"1615\" data-end=\"1665\"><p data-start=\"1617\" data-end=\"1665\"><strong data-start=\"1617\" data-end=\"1642\">\u201cMaestros cham\u00e1nicos\u201d<\/strong> (t\u00e9rmino compuesto).<\/p><\/li><li data-start=\"1669\" data-end=\"1749\"><p data-start=\"1671\" data-end=\"1749\"><strong data-start=\"1671\" data-end=\"1685\">Aparici\u00f3n:<\/strong> dinast\u00eda Han, 206 a.C.\u2013220 d.C., retomando el rol antiguo de \u5deb.<\/p><\/li><\/ul><\/li><\/ol><hr data-start=\"1751\" data-end=\"1754\" \/><p data-start=\"1756\" data-end=\"1789\"><strong data-start=\"1756\" data-end=\"1787\">Resumen de cronolog\u00eda clave<\/strong><\/p><ul data-start=\"1790\" data-end=\"2165\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><li data-start=\"1790\" data-end=\"1865\"><p data-start=\"1792\" data-end=\"1865\"><strong data-start=\"1792\" data-end=\"1807\">\u2248 4000 a.C.<\/strong>: sacrificios de fuego y chamanismo neol\u00edtico (\u5148\u79e6\u539f\u59cb\u5deb\u672f) .<\/p><\/li><li data-start=\"1866\" data-end=\"1987\"><p data-start=\"1868\" data-end=\"1987\"><strong data-start=\"1868\" data-end=\"1889\">c. 1200\u20131050 a.C.<\/strong>: primeras \u7532\u9aa8\u6587 inscritas por \u5b98\u535c y dictadas por \u5deb; alta sacerdotisa (\u9ad8\u796d\u53f8) Fu Hao en corte Shang .<\/p><\/li><li data-start=\"1988\" data-end=\"2055\"><p data-start=\"1990\" data-end=\"2055\"><strong data-start=\"1990\" data-end=\"2010\">c. 1046\u2013256 a.C.<\/strong>: ritualizaci\u00f3n y cargos de \u796d\u53f8\/\u5973\u796d\u53f8 en Zhou.<\/p><\/li><li data-start=\"2056\" data-end=\"2102\"><p data-start=\"2058\" data-end=\"2102\"><strong data-start=\"2058\" data-end=\"2077\">c. 400\u2013200 a.C.<\/strong>: aparici\u00f3n de \u65b9\u58eb y \u672f\u58eb.<\/p><\/li><li data-start=\"2103\" data-end=\"2165\" data-is-last-node=\"\"><p data-start=\"2105\" data-end=\"2165\" data-is-last-node=\"\"><strong data-start=\"2105\" data-end=\"2126\">206 a.C.\u2013220 d.C.<\/strong>: uso de \u5deb\u5e08 para \u201cmaestros cham\u00e1nicos\u201d.<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd5ec41 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fd5ec41\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5deb <\/strong><\/span><\/span><\/span>(w\u016b)<\/p><ul><li><p><strong>Funci\u00f3n:<\/strong> chamanes\/mediadores espirituales.<\/p><\/li><li><p><strong>Origen:<\/strong> pr\u00e1cticas cham\u00e1nicas con sacrificios de fuego en el Neol\u00edtico tard\u00edo (\u2248 4000 a.C.) .<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>Primeras inscripciones oraculares (<span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u7532\u9aa8\u6587<\/span><\/span><\/span>)<\/strong><\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>Fecha:<\/strong> c. 1200\u20131050 a.C. (dinast\u00eda Shang).<\/p><\/li><li><p><strong>Contexto:<\/strong> huesos y caparazones de tortuga usados en piromancia, origen de los sinogramas .<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5b98\u535c <\/strong><\/span><\/span><\/span>(b\u00f9gu\u0101n)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cOficiales de adivinaci\u00f3n\u201d<\/strong> encargados de <strong>grabar<\/strong> en hueso la consulta y su pron\u00f3stico.<\/p><\/li><li><p><strong>Periodo:<\/strong> c. 1200\u20131050 a.C. (Shang) .<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u9ad8\u796d\u53f8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(g\u0101o j\u00ecs\u012b)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cGran sacerdotisa\u201d<\/strong> (t\u00e9rmino aplicado a Fu Hao).<\/p><\/li><li><p><strong>Periodo:<\/strong> c. 1250\u20131200 a.C., corte de Wu Ding (Shang) .<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u796d\u53f8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(j\u00ecs\u012b)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cSacerdote\/sacerdotisa\u201d<\/strong> gen\u00e9rico para quien oficia y administra ritos.<\/p><\/li><li><p><strong>Codificaci\u00f3n ritual:<\/strong> dinast\u00eda Zhou, c. 1046\u2013256 a.C., en el <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5468\u793c<\/span><\/span><\/span>.<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5973\u796d\u53f8 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(n\u01da j\u00ecs\u012b)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cSacerdotisa\u201d<\/strong> (especificaci\u00f3n femenina de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u796d\u53f8<\/span><\/span><\/span>).<\/p><\/li><li><p><strong>Uso:<\/strong> aparece en textos rituales tard\u00edos de Zhou\u2013Han, desde ca. 500 a.C.<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u65b9\u58eb <\/strong><\/span><\/span><\/span>(f\u0101ngsh\u00ec)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cMaestros de m\u00e9todos\u201d<\/strong> esot\u00e9ricos (alquimia, astrolog\u00eda).<\/p><\/li><li><p><strong>Emergencia:<\/strong> Estados Combatientes, c. 400\u2013221 a.C.; florecen en Qin\u2013Han.<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u672f\u58eb <\/strong><\/span><\/span><\/span>(sh\u00f9sh\u00ec)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cT\u00e9cnicos ocultos\u201d<\/strong> en artes de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u65b9\u672f <\/span><\/span><\/span>(alquimia, adivinaci\u00f3n, geomancia).<\/p><\/li><li><p><strong>Periodo:<\/strong> tambi\u00e9n surgidos en Estados Combatientes, c. 400\u2013200 a.C.<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\"><strong>\u5deb\u5e08 <\/strong><\/span><\/span><\/span>(w\u016bsh\u012b)<\/p><\/li><\/ul><ul><li><p><strong>\u201cMaestros cham\u00e1nicos\u201d<\/strong> (t\u00e9rmino compuesto).<\/p><\/li><li><p><strong>Aparici\u00f3n:<\/strong> dinast\u00eda Han, 206 a.C.\u2013220 d.C., retomando el rol antiguo de <span style=\"font-family: NSimSun;\"><span style=\"font-size: small;\"><span lang=\"zh-CN\">\u5deb<\/span><\/span><\/span>.<\/p><\/li><\/ul><p>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-c2d2dc0 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"c2d2dc0\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4c114d3\" data-id=\"4c114d3\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d981c01 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d981c01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-pm-slice=\"1 1 []\">No hay indicios de que en el Neol\u00edtico las funciones cham\u00e1nicas fuesen exclusivamente masculinas. De hecho:<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Sociedad Neol\u00edtica de China era matrilineal o de g\u00e9nero fluido<\/p><p>Los enterramientos de la cultura Yangshao muestran que tanto hombres como mujeres recib\u00edan ajuares funerarios ricos, lo que apunta a una divisi\u00f3n de roles menos r\u00edgida que en \u00e9pocas posteriores<\/p><p>Wikipedia<\/p><p>.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Figuras rituales mixtas y liderazgo femenino<\/p><p>El hallazgo de figuras de barro de aparentes roles sagrados con rasgos femeninos y masculinos (p. ej. en sitios de Majiayao) sugiere que la mediaci\u00f3n con lo sagrado no estaba reservada a un solo g\u00e9nero<\/p><p>Wikipedia<\/p><p>.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Estudios arqueol\u00f3gicos rechazan la idea de shamans mayoritariamente masculinos<\/p><p>Investigaciones modernas subrayan que resultar\u00eda \u201cextra\u00f1o e inexplicado\u201d que la mayor\u00eda de los chamanes neol\u00edticos fueran hombres, dado el papel prominente de las mujeres en el culto<\/p><p>Dokumen<\/p><p>.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>El t\u00e9rmino \u5deb (\u2018cham\u00e1n\/or\u00e1culo\u2019) aparece solo con la escritura Shang<\/p><p>Aunque el ritual de piromancia con fuego data ya del Neol\u00edtico (\u2248 4000 a.C.), la graf\u00eda \u5deb no se registra hasta las inscripciones oraculares Shang (c. 1200\u20131050 a.C.)<\/p><p>Wikipedia<\/p><p>.<\/p><p>\u00a0<\/p><p>Nombres formales (\u796d\u53f8, \u5deb\u5e08\u2026) llegan milenios despu\u00e9s<\/p><p>S\u00f3lo con la institucionalizaci\u00f3n de la burocracia ritual en Zhou\u2013Han (1046 a.C.\u2013220 d.C.) surgen los t\u00edtulos \u796d\u53f8 (\u201csacerdote\/sacerdotisa\u201d) y el compuesto \u5deb\u5e08 (\u201cmaestro cham\u00e1nico\u201d), para roles ya existentes desde el Neol\u00edtico.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-debac18 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"debac18\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ca9e769\" data-id=\"ca9e769\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aff6536 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"aff6536\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p data-start=\"0\" data-end=\"102\">Aqu\u00ed tienes una asignaci\u00f3n de una sola carta a cada t\u00e9rmino (agrupando sin\u00f3nimos bajo la misma carta):<\/p><ul data-start=\"104\" data-end=\"632\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><li data-start=\"104\" data-end=\"227\"><p data-start=\"106\" data-end=\"227\"><strong data-start=\"106\" data-end=\"122\">\u796d\u53f8, \u5973\u796d\u53f8, \u9ad8\u796d\u53f8<\/strong> \u2192 <strong data-start=\"125\" data-end=\"146\" data-is-only-node=\"\">V \u00b7 El Hierofante<\/strong><br data-start=\"146\" data-end=\"149\" \/>(ofician y legitiman rituales estatales; puente entre lo humano y lo divino)<\/p><\/li><li data-start=\"229\" data-end=\"328\"><p data-start=\"231\" data-end=\"328\"><strong data-start=\"231\" data-end=\"240\">\u5deb, \u5deb\u5e08<\/strong> \u2192 <strong data-start=\"243\" data-end=\"262\" data-is-only-node=\"\">XVIII \u00b7 La Luna<\/strong><br data-start=\"262\" data-end=\"265\" \/>(trance, mediaci\u00f3n espiritual y conexi\u00f3n con el mundo oculto)<\/p><\/li><li data-start=\"330\" data-end=\"421\"><p data-start=\"332\" data-end=\"421\"><strong data-start=\"332\" data-end=\"338\">\u5b98\u535c<\/strong> \u2192 <strong data-start=\"341\" data-end=\"364\" data-is-only-node=\"\">II \u00b7 La Sacerdotisa<\/strong><br data-start=\"364\" data-end=\"367\" \/>(custodian misterios y registran la voz del or\u00e1culo)<\/p><\/li><li data-start=\"423\" data-end=\"534\"><p data-start=\"425\" data-end=\"534\"><strong data-start=\"425\" data-end=\"431\">\u65b9\u58eb<\/strong> \u2192 <strong data-start=\"434\" data-end=\"449\" data-is-only-node=\"\">I \u00b7 El Mago<\/strong><br data-start=\"449\" data-end=\"452\" \/>(maestros de t\u00e9cnicas y de los cuatro elementos, transformadores de la realidad)<\/p><\/li><li data-start=\"536\" data-end=\"632\" data-is-last-node=\"\"><p data-start=\"538\" data-end=\"632\" data-is-last-node=\"\"><strong data-start=\"538\" data-end=\"544\">\u672f\u58eb<\/strong> \u2192 <strong data-start=\"547\" data-end=\"567\" data-is-only-node=\"\">XIII \u00b7 La Muerte<\/strong><br data-start=\"567\" data-end=\"570\" \/>(agentes de profunda transformaci\u00f3n y \u201cgran obra\u201d alqu\u00edmica)<\/p><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-43facb1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"43facb1\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4d1f497\" data-id=\"4d1f497\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-de7da09 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"de7da09\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/tarot-chino-el-mago\/\">TAROT CHINO TRABAJO EN CURSO<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-70c21fb\" data-id=\"70c21fb\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6b2adc9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6b2adc9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/kanji_reiki_significado\">Significado del kanji Reiki<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Gwen) T\u00c9RMINOS RELACIONADOS CON CHAMANES, ADIVINOS Y SACERDOTES EN CHINA: ORDEN CRONOL\u00d3GICO Y CONTEXTUAL 1. \u5deb (w\u016b) \u2013 \u201cCham\u00e1n \/ Or\u00e1culo\u201d Fecha aproximada de origen: \u2248 4000 a.C. (Neol\u00edtico tard\u00edo) Primera aparici\u00f3n escrita: c. 1200\u20131050 a.C. (dinast\u00eda Shang, inscripciones oraculares \u7532\u9aa8\u6587) Contexto hist\u00f3rico y cultural: El car\u00e1cter \u5deb designa al intermediario espiritual en las comunidades [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[],"class_list":["post-42321","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tarot"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Gwen) T\u00c9RMINOS RELACIONADOS CON CHAMANES, ADIVINOS Y SACERDOTES EN CHINA: ORDEN CRONOL\u00d3GICO Y CONTEXTUAL 1. \u5deb (w\u016b) \u2013 \u201cCham\u00e1n \/ Or\u00e1culo\u201d Fecha aproximada de origen: \u2248 4000 a.C. (Neol\u00edtico tard\u00edo) Primera aparici\u00f3n escrita: c. 1200\u20131050 a.C. (dinast\u00eda Shang, inscripciones oraculares \u7532\u9aa8\u6587) Contexto hist\u00f3rico y cultural: El car\u00e1cter \u5deb designa al intermediario espiritual en las comunidades [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-30T07:32:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-23T19:17:14+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"XaviGN6\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"XaviGN6\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"XaviGN6\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/37dc0f37161ab0220039b662b56075b3\"},\"headline\":\"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China\",\"datePublished\":\"2025-05-30T07:32:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-23T19:17:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/\"},\"wordCount\":4429,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Tarot y C\u00e1bala\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/\",\"name\":\"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-30T07:32:30+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-23T19:17:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/alquimista1\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/\",\"name\":\"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\",\"description\":\"VIDEO  G\u00c9NESIS : Libros | Dise\u00f1os | C\u00f3mics -La locura de Ad\u00e1n\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#organization\",\"name\":\"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/cropped-4posiciones-ente.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/04\\\/cropped-4posiciones-ente.png\",\"width\":500,\"height\":166,\"caption\":\"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/37dc0f37161ab0220039b662b56075b3\",\"name\":\"XaviGN6\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x\",\"caption\":\"XaviGN6\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/video-genesis.com\\\/NFT\\\/author\\\/xavign6\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","og_description":"(Gwen) T\u00c9RMINOS RELACIONADOS CON CHAMANES, ADIVINOS Y SACERDOTES EN CHINA: ORDEN CRONOL\u00d3GICO Y CONTEXTUAL 1. \u5deb (w\u016b) \u2013 \u201cCham\u00e1n \/ Or\u00e1culo\u201d Fecha aproximada de origen: \u2248 4000 a.C. (Neol\u00edtico tard\u00edo) Primera aparici\u00f3n escrita: c. 1200\u20131050 a.C. (dinast\u00eda Shang, inscripciones oraculares \u7532\u9aa8\u6587) Contexto hist\u00f3rico y cultural: El car\u00e1cter \u5deb designa al intermediario espiritual en las comunidades [&hellip;]","og_url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/","og_site_name":"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","article_published_time":"2025-05-30T07:32:30+00:00","article_modified_time":"2025-09-23T19:17:14+00:00","author":"XaviGN6","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"XaviGN6","Tiempo de lectura":"22 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/"},"author":{"name":"XaviGN6","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#\/schema\/person\/37dc0f37161ab0220039b662b56075b3"},"headline":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China","datePublished":"2025-05-30T07:32:30+00:00","dateModified":"2025-09-23T19:17:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/"},"wordCount":4429,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#organization"},"articleSection":["Tarot y C\u00e1bala"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/","url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/","name":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China - VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#website"},"datePublished":"2025-05-30T07:32:30+00:00","dateModified":"2025-09-23T19:17:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/alquimista1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chamanes, alquimistas, magos y sacerdotisas en China"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#website","url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/","name":"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","description":"VIDEO  G\u00c9NESIS : Libros | Dise\u00f1os | C\u00f3mics -La locura de Ad\u00e1n","publisher":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#organization","name":"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n.","url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/cropped-4posiciones-ente.png","contentUrl":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/cropped-4posiciones-ente.png","width":500,"height":166,"caption":"VIDEO GENESIS El origen de la visi\u00f3n."},"image":{"@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/#\/schema\/person\/37dc0f37161ab0220039b662b56075b3","name":"XaviGN6","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c26e250e380a63ea4227a08bbb580c3365d983d16a38cc7238fad0e426293088?s=96&d=robohash&r=x","caption":"XaviGN6"},"sameAs":["https:\/\/video-genesis.com\/NFT"],"url":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/author\/xavign6\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42321"}],"version-history":[{"count":63,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43057,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42321\/revisions\/43057"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/video-genesis.com\/NFT\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}